تبلیغات
گروه شیمی دبیرستان دکتر شریعتی - همه چیز درباره عنصر آهن و بدن انسان

گروه شیمی دبیرستان دکتر شریعتی
 
شیمی،زندگی ما،آینده ی ما


Sample image

در این بخش به عناصر بدن می پردازیم تا بهتر بدانیم از چه موادی ساخته شده و به هر کدام به چه اندازه احتیاج داریم و نحوه بدست آوردن آنرا بشناسیم.


 

Sample image

در این بخش به عناصر بدن می پردازیم تا بهتر بدانیم از چه موادی ساخته شده و به هر کدام به چه اندازه احتیاج داریم و نحوه بدست آوردن آنرا بشناسیم.

این قسمت آهن
آهن

عنصر آهن اولین با بعنوان یکی از اجزاء بافتهای بدن در سال 1713 شناخته شد، مقدار آهن موجود در بدن در حدود 004/0 در صد وزن بدن را تشکیل می دهد به طر کلی مقدار آن از 3 تا 5 گرم متفاوت است، این مقدار بستگی به سن، جنس، اندازه، وضع غذایی، سلامت و میزان آهن ذخیره دارد. همه آهن موجود در بدن جهت حمل ذخیره موجود در آنزیم ها و یا ترکیبات تنفسی بصورت ترکیب با پروتئین است آهن از نظر تغذیه دارای اهمیت فراوانی است و در واکنش های اسید واحیای سلول نقش مهی را عهده دار می باشد
( مبانی تغذیه دکتر ه.ا.گتری ص 213 )

توزیع
بیشتر آهن موجود در بدن در خون است ولی مقداری در تمام سلولها وجود دارد از3تا 75درصد(2تا 3 گرم) در ساختمان هموگلوبین موجود در گلبولهای قرمز،3درصد میوکلوبین عضلات و 20درصد آهن نیز به صورت ذخیره در کبد،طحال و مغز استخوان است،15تا50درصد بقیه آهن نیز در تمام سلولها و آنزیمهای حاوی آهن پراکنده است،آهن ذخیره در کبد و طحال بصورت ترکیبات پیچیده و نا محلولی می باشد که در مواقع لزوم قادر به آزاد کردن  آهن می باشد علاوه بر اهن موجود در هموگلوبین گلبولهای قرمز،مقدار جزئی اهن نیز در سرم بصورت ترکیب با گلوبولین مخصوص بنام ترانسفرین می باشد ترانسفرین مسئول حمل آهن به بافتهای مختلف است ؛ در کم خونیها نه تنها هموگلوبین کاهش می یابد بلکه از مقدار آهن سرم نیز کاسته می شود.
چون بدن مکانیسمی برای دفع آهن ندارد، تنظیم میزان آهن موجود در بدن بوسیله کنترل در جذب انجام می شود، بدن در نگهداری آهن موجود فوق العاده کفایت دارد و هر مقدار اهن که در نتیجه کاتابولیسم و یا تجزیه مواد آهن دار بدست آید تلف نخواهد شد به جذب آهن بستگی به میزان احتیاج بدن دارد.

نقش آهن در بدن
حمل کننده اکسیژن و اکسید کربن
آهن مسئول قدرت هموگلوبین و میوکلوبین جهت حمل اکسیژن لازم برای تنفس و گاز کربنیک حامله از سلولها به ریه است. در ضمن هموگلوبین میل ترکیبی بیشتری به اکسیژن دارد شواهد قابل ملاحظه ای مبنی بر اهمیت آهن در بسیاری از اعمال که ارتباط با تشکیل خون و انتقال اکسیژن دارد در دست است،سنتز پوربن ها که قسمت عمده ای از اسید نوکلئیک می باشد ، برداشتن لیپیدهای خون،سنتز کلاژن،تولید پادتن و ضد سم سازی داروها در کبد
مطالعاتی که بر روی نقش آهن بعنوان یک ماده ضد عفونت انجام شده نشاندهنده این است که قسمت اساسی آنزیمها و مواد مصونیت را که جهت از بین بردن ارگانیسم های عفونی مهاجم لازم است محتاج به آهن می باشد که به خصوص برای ارگانیسم E-coliکه در جازها ضمه کودکان است موثر می باشد ظاهرا چون لاکتوفرین با آهن متصل است برای رشد این باکتری در دسترس نخواهد بود

نیاز بدن به آهن
جانشین شدن آهن از دست رفته بدن
اگر آهن پس از جذب در بدن باقی می ماند و مکانیسمی برای دفع آن وجود ندارد ولی روزانه مقدار کمی از آن از دست می رود که می بایستی جایگزین شود؛ آهن در تمامی سلولهای بدن وجود دارد، بنابراین هر سلولی که از بین برود معرف از دست رفتن اهن است ،افتادن سلولهای سطحی بدن،افتادن سلولهای مخاطی دستگاه گوارش،ریختن مو و چیدن ناخن و غیره همه به از دست رفتن آهن بدن کمک می کند آهنی که هر روز از طریق ادرار، تنفس ، افتادن سلولهای از دست میرود 2%تا5%میلی گرم برآورد شده با احتساب آهن موجود در مدفوع که در نتیجه افتادن سلولهای مخاطی که دیواره روده را می پوشاند می توان گفت در مردان روزی 1 میلی گرم آهن از بدن مردان خارج می شود که باید جایگزین شود ؛ اما در مورد زنان علاوه بر این امور آهنی که از طریق قاعدگی از بدن خارج می شود را نیز باید مورد توجه و جایگزینی قرار داد پس تا حدود 2 میلی گرم در یک میانگین یک ماهه هر روز از دست می رود که جایگزین شود.

 

نیاز به آهن در خلال رشد در نتیجه افزایش حجم خون و همزمان با آن افزایش هموگلوبین و توده بافتی و آنزیمهای آهن است. افزایش آهن بدن از 5%گرم در زمان تولد به 5گرم در افراد بالغ افزایشی در حدود 5/4 گرم را در دوره20 ساله رشد نشان می دهد اگر میزان رشد را یکنواخت فرض کنیم میزان افزایش آهن برای هر سال حدود 225میلی گرم یا6% میلی گرم در هر روز خواهد بود

اهداء خون
با دادن 472میلی لیتر خون در حدود250 میلی گرم آهن از دست می رود که بایستی جایگزین گردد. حجم خون و تعداد سلولها بسرعت به حالت طبیعی بر می گردند ولی برگشتن میزان هموگلوبین به میزان اولیه فقط بستگی به آهن ذخیره دارد برای جایگزین کردن آهن از دست رفته جذب اضافی 7%میلی گرم آهن در روز لازمست

جذب
آهن موجود در غذا به فرم اولیه اکسیده،آهن فریک و مقداری به فرم آهن فروز یافت می شود هر دو اینها به ترکیبات آلی متصل هستند و قبل از جذب شدن جدا می گردند و شواهد نشان می دهد که بطور طبیعی آهن فروز بیشتر از فریک استفاده شده و آهن فریک هم قبل از جذب به فروز تبدیل می شود که به وسیله اسیدیته محتویات معده آسان می شود.

مکانیسم جذب
قبل از جذب آهن دو حالت میبایستی وجود داشته باشد،
اول اینکه آهن می بایستی از ترکیب آلی جدا شود،
دوم اینکه هر آهن سه ظرفیتی(فریک) به صورت آهن دو ظرفیتی(فروز) درآید یعنی آهن فریک باید احیاء شود، این تغییر در حضور اسید،که اسید کلرئیدریک موجود در معده و یا اسید اسکوربیک که در بسیاری از میوه جات و سبزی جات که همراه با غذا مصرف می شود موجود است انجام می شود.
بیشتر آهنی که برای غنی کردن محصولات غذائی یا مکمل های غذائی بکار می رود بصورت آهن فروز است.
جذب آهن در قسمت بالای معده و مقداری در معده انجام شده که مجموعا 2تا 10 درصد آهن موجود در غذا جذب می شود البته بسیاری از عوامل دیگر در این فرایند م<ثرند که مطرح خواهد شد و این مکانیسم جذب حدود 4 ساعت طول می کشد تا در خون دیده شده و حدود 24 ساعت بعد در اریتروبلاست ها تاثیر می گذارد.





طبقه بندی: عناصر،  پزشکی، 
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 28 شهریور 1390 توسط محمد مهدی خدادادپور
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک
قالب وبلاگ